Bữa ăn bán trú phải được coi là một nội dung của công tác bảo vệ trẻ em

Tại Trường Tiểu học Trung Giã B, phụ huynh phản ánh suất ăn 40.000 đồng ngày 7/9 gồm giá đỗ, thịt băm và một miếng thịt xiên. UBND TP Hà Nội đã yêu cầu UBND xã Trung Giã khẩn trương kiểm tra, làm rõ và báo cáo kết quả trước 15h ngày 9/9.

Trong khi đó, tại một số trường khác, phụ huynh phản ánh học sinh phải chờ đến khoảng 12h30 hoặc gần 13h mới được ăn trưa do suất ăn giao muộn. Tại Trường Tiểu học Kim Bài, nhà trường cho biết suất ăn giao muộn trong hai ngày liên tiếp, phải chủ động mua bánh, sữa cho học sinh trong thời gian chờ cơm và tạm dừng tổ chức bán trú để tìm đơn vị cung cấp mới. Tại Trường Tiểu học Đức Giang, học sinh cũng được phản ánh phải chờ suất ăn giao muộn trong hai ngày đầu năm học.

Những phản ánh này đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của cơ quan quản lý, nhà trường và đơn vị cung cấp trong việc bảo đảm chất lượng, số lượng, an toàn thực phẩm và thời gian phục vụ bữa ăn bán trú cho học sinh. Trao đổi về vấn đề này, TS. Luật sư Đặng Văn Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam cho rằng trách nhiệm cần được xác định theo từng khâu, đồng thời không thể để tiền ăn của học sinh trở thành nguồn lợi bất chính cho bất kỳ cá nhân, đơn vị nào.

PV: Thưa luật sư, với những tình huống suất ăn bị phản ánh là không đủ, chất lượng không bảo đảm hoặc giao quá muộn khiến học sinh phải chờ đợi, trách nhiệm pháp lý trước hết thuộc về nhà trường, đơn vị cung cấp suất ăn hay cơ quan quản lý?

TS. Luật sư Đặng Văn Cường: Trước hết phải khẳng định, bữa ăn bán trú của học sinh không đơn thuần là một dịch vụ ăn uống thông thường mà liên quan trực tiếp đến sức khỏe, sự phát triển thể chất và quyền lợi của trẻ em.

Việc tổ chức bữa ăn bán trú phải bảo đảm đủ dinh dưỡng, an toàn thực phẩm và cung cấp đúng thời gian, đúng tiêu chuẩn, đúng số lượng đã cam kết.

Luật An toàn thực phẩm xác định an toàn thực phẩm là việc bảo đảm để thực phẩm không gây hại đến sức khỏe, tính mạng con người; đồng thời quy định người đứng đầu đơn vị có bếp ăn tập thể có trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm. Do đó, khi xảy ra sự cố, không nên chỉ đặt câu hỏi nhà trường hay đơn vị cung cấp chịu trách nhiệm, mà phải xác định trách nhiệm theo từng khâu và từng chủ thể.

Nếu trường trực tiếp tổ chức bếp ăn thì trách nhiệm của nhà trường và người đứng đầu sẽ rất rõ. Nếu trường thuê đơn vị bên ngoài cung cấp suất ăn thì đơn vị cung cấp phải chịu trách nhiệm về chất lượng, số lượng, an toàn thực phẩm và việc thực hiện đúng hợp đồng. Tuy nhiên, việc thuê đơn vị bên ngoài không đồng nghĩa với việc nhà trường được miễn trách nhiệm quản lý, kiểm tra, giám sát.
Theo thông tin được báo chí phản ánh, từ năm học này Hà Nội giao UBND cấp xã, phường lựa chọn, ký hợp đồng với cơ sở cung cấp suất ăn bán trú và chịu trách nhiệm giám sát việc thực hiện hợp đồng. Thành phố cũng triển khai hệ thống HanoiCheck để cập nhật thông tin về thực đơn, nguồn thực phẩm và quá trình tổ chức bữa ăn.

Một suất ăn trưa của học sinh. Ảnh: Phụ huynh học sinh

Như vậy, trách nhiệm cần được phân định theo một chuỗi: cơ quan lựa chọn và ký hợp đồng, nhà trường tổ chức và giám sát, đơn vị cung cấp thực hiện, cùng những cá nhân trực tiếp chế biến, vận chuyển, chia suất ăn.

Nếu có sai phạm thì phải xác định rõ sai phạm phát sinh ở khâu nào, ai biết, ai có trách nhiệm kiểm tra nhưng đã không kiểm tra, ai hưởng lợi và hậu quả thực tế đối với học sinh ra sao. Khi đó mới có thể xác định chính xác trách nhiệm hành chính, dân sự, kỷ luật hoặc hình sự của từng cá nhân, tổ chức.

PV: Theo luật sư, cần nhìn nhận vấn đề bữa ăn bán trú của học sinh như thế nào?

TS. Luật sư Đặng Văn Cường: Tôi cho rằng điều quan trọng nhất là phải thay đổi cách tiếp cận. Bữa ăn bán trú phải được coi là một nội dung của công tác bảo vệ trẻ em và bảo vệ sức khỏe học sinh, chứ không đơn thuần là một khoản dịch vụ mà phụ huynh bỏ tiền ra mua.

Các em đang ở độ tuổi phát triển, vì vậy mỗi khẩu phần ăn phải được bảo đảm về số lượng, thành phần dinh dưỡng, chất lượng và an toàn thực phẩm. An toàn thực phẩm theo pháp luật không chỉ là chuyện ăn có ngon hay không mà là bảo đảm thực phẩm không gây nguy hại đến sức khỏe và tính mạng con người.

Đặc biệt, nếu có hiện tượng cắt xén, ăn bớt, thay đổi nguyên liệu, giảm định lượng hoặc hợp thức hóa hồ sơ để hưởng lợi từ tiền ăn của học sinh thì đây không chỉ là vấn đề chất lượng dịch vụ mà còn là vấn đề đạo đức xã hội rất nghiêm trọng. Đối tượng bị ảnh hưởng ở đây là trẻ em, nhóm đối tượng cần được ưu tiên bảo vệ.

Phụ huynh cho rằng suất cơm bán trú của học sinh Trường Tiểu học Trung Giã ngày 7/9 không tương xứng với mức kinh phí 40.000 đồng. Ảnh: Phụ huynh học sinh.

PV: Vậy theo luật sư, việc kiểm tra, giám sát cần được thực hiện như thế nào để bảo đảm quyền lợi của học sinh?

TS. Luật sư Đặng Văn Cường: Việc lãnh đạo thành phố yêu cầu kiểm tra, làm rõ ngay thông tin báo chí phản ánh là rất cần thiết và thể hiện thái độ không né tránh, không để sự việc kéo dài.

Tuy nhiên, kiểm tra cần làm đến cùng: phải xác định rõ suất ăn có đúng tiêu chuẩn hay không, nguyên liệu từ đâu, giá trị thực tế bao nhiêu, định lượng thế nào, quy trình chế biến và vận chuyển ra sao, ai ký hợp đồng, ai nghiệm thu, ai giám sát và có hay không hành vi trục lợi.

Cần thiết lập cơ chế “ba bên cùng giám sát” gồm cơ quan quản lý nhà nước, nhà trường và phụ huynh; đồng thời ứng dụng công nghệ để công khai thực đơn, nguồn thực phẩm, định lượng, đơn vị cung cấp và quy trình kiểm soát.

Khi tiền ăn được công khai, thực đơn được công khai, nguồn thực phẩm được truy xuất và phụ huynh có thể giám sát thì khả năng xảy ra tiêu cực sẽ giảm đáng kể.

Không thể để một đồng tiền dành cho bữa ăn của học sinh bị thất thoát, càng không thể để khẩu phần ăn của trẻ em trở thành nơi để bất kỳ cá nhân hay doanh nghiệp nào “ăn bớt, ăn xén” nhằm trục lợi. Bảo đảm bữa ăn cho học sinh vừa là trách nhiệm pháp lý, vừa là trách nhiệm quản lý, nhưng trước hết đó là trách nhiệm đạo đức đối với thế hệ tương lai.

Bảo Bảo

Nguồn: https://congly.vn/bua-an-ban-tru-phai-duoc-coi-la-mot-noi-dung-cua-cong-tac-bao-ve-tre-em-538397.html